Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), 2027 yılında kayıtlı istihdamı artırmak ve iş gücü piyasasına katılımı desteklemek amacıyla yeni projeler üzerinde çalışıyor. Planlar arasında gençlerin işe girişini kolaylaştıracak Young-Up projesi, kadınlara yaşlı bakım sektöründe sertifika ve istihdam desteği, ev işçilerine sosyal güvence ve işverenlere yönelik sigorta primi teşvikleri bulunuyor. Ayrıca çalışan anneler için iş yerlerinde kreş düzenlemesi ve kayıt dışı istihdama karşı denetimlerin artırılması da gündemde. Peki, SGK’nın 2027 istihdam projeleri neler, kimler yararlanabilecek ve destekler ne zaman başlayacak?
SGK’nın 2027 istihdam projeleri neler?
SGK’nın 2027 yılı için üzerinde çalıştığı projeler, farklı grupların çalışma hayatına katılımını artırmayı ve kayıt dışı istihdamı azaltmayı amaçlıyor. Gençler, kadınlar, ev işçileri, işverenler ve Türkiye’de kayıtlı istihdama katılması hedeflenen göçmen grupları için farklı uygulamalar planlanıyor.
Projelerin tamamı aynı aşamada bulunmuyor. Bazılarında uluslararası onay alınırken sözleşme veya uygulama hazırlıkları devam ediyor. Bazı düzenlemeler içinse değerlendirme sürecinin tamamlanması ya da ilgili yönetmeliğin yayımlanması gerekiyor.
2027 döneminde öne çıkan çalışmalar şöyle:
- Young-Up projesi: Gençlerin işe girişini ve iş hayatında kalmasını desteklemeyi hedefliyor.
- Kadınların yaşlı bakımında istihdamı: Sertifika desteği ve istihdam teşvikleri planlanıyor.
- Ev işçilerine sosyal güvence: Ev işçilerinin kayıtlı istihdama geçişini kolaylaştıracak bir proje hazırlanıyor.
- Sigorta primi teşvikleri: Şartları karşılayan işverenlere belirli sürelerle prim desteği sağlanması öngörülüyor.
- Kreş düzenlemesi: Çalışan annelerin iş hayatında kalmasını kolaylaştıracak yeni kurallar üzerinde çalışılıyor.
- Kayıt dışı istihdam denetimleri: Risk analizleri ve saha denetimleriyle kayıt dışı çalışmanın azaltılması hedefleniyor.
2027’de istihdam 657 bin kişi artırılacak mı?
2027 yılına ilişkin bütçe hedeflerinde istihdamın 657 bin kişi artırılması öngörülüyor. SGK’nın kadın ve genç istihdamına yönelik projeleri de bu hedefi destekleyecek çalışmalar arasında yer alıyor.
Ancak 657 bin kişilik hedef, SGK projelerinden doğrudan yararlanacak kişi sayısıyla aynı değil. Her projenin kendi hedef kitlesi ve kapsamı bulunuyor. Örneğin Young-Up projesinde toplam 2 bin 400 kişinin olumlu yönde etkilenmesi hedeflenirken diğer projeler farklı gruplara ve ihtiyaçlara odaklanıyor.
Bu nedenle 657 bin kişilik rakamı, açıklanan projeler kapsamında kesin olarak işe alınacak kişilerin sayısı şeklinde değerlendirmemek gerekiyor.
Young-Up projesi nedir, kaç genç yararlanacak?
Kayıtlı Genç İstihdamının Desteklenmesi (Young-Up) projesi, genç işsizliğinin azaltılması ve gençlerin iş gücü piyasasında kalıcı olmasının desteklenmesi amacıyla hazırlandı.
Avrupa Komisyonundan onay alan projenin sözleşmesinin imzalanması bekleniyor. Uygulamanın 2026 yılının sonlarına doğru başlaması öngörülüyor. Projenin toplam süresi 24 ay olarak planlandı.
Young-Up kapsamında Ankara, İstanbul ve İzmir’de uygulama yapılması hedefleniyor. Projenin kapsamına ilişkin açıklanan bilgiler şöyle:
| Proje bilgisi | Açıklanan hedef |
|---|---|
| Proje adı | Young-Up |
| Uygulama illeri | Ankara, İstanbul ve İzmir |
| Süre | 24 ay |
| Desteklenmesi planlanan genç işveren | 1.200 |
| İşe alınması planlanan genç çalışan | 1.200 |
| Toplam hedef kitle | 2.400 kişi |
Projede 1.200 genç işverenin ve bu işletmelerin işe alacağı 1.200 genç çalışanın desteklenmesi planlanıyor. Böylece toplam 2 bin 400 kişinin projeden olumlu yönde etkilenmesi hedefleniyor.
Ancak projenin onaylanmış olması, başvuruların başladığı veya destek ödemelerinin yapıldığı anlamına gelmiyor. Başvuru şartları, işverenlerin yükümlülükleri ve genç çalışanlar için aranacak kriterlerin uygulama duyurularıyla netleşmesi gerekiyor.
Kadınlara yaşlı bakım sektöründe iş fırsatı
SGK’nın üzerinde çalıştığı projelerden biri, yaşlı bakım sektöründe kadınların kayıtlı istihdamını artırmayı amaçlıyor.
“Yaşlı Bakım Hizmetlerinin Geliştirilmesi Yoluyla Kayıtlı Kadın İstihdamının Artırılması Projesi” kapsamında sertifika desteği ve istihdam teşvikleri sunulması planlanıyor.
Proje özellikle iki gruba odaklanıyor. İlk grupta yaşlı bakım sorumlulukları nedeniyle iş hayatından uzaklaşma riski bulunan kadınlar yer alıyor. İkinci grupta ise yaşlı bakımı, fizik tedavi ve rehabilitasyon, hemşirelik ve geriatri gibi alanlardan mezun olan kadınların sektörde istihdam edilmesi hedefleniyor.
Çalışmayla hem kadınların kayıtlı işlerde çalışmasının artırılması hem de yaşlı bakım hizmetlerinde ihtiyaç duyulan nitelikli iş gücünün oluşturulması amaçlanıyor.
Yaşlı bakım desteğine kimler başvurabilecek?
Mevcut açıklamalarda projenin hedef grupları belirtilmiş olsa da kesin başvuru şartları, yaş sınırı, destek tutarı ve başvuru takvimi ayrıntılı biçimde açıklanmış değil.
Bu nedenle yaşlı bakım sektöründe çalışmak isteyen kadınların sertifika veya istihdam desteğinin başladığını varsaymadan önce resmî duyuruları takip etmesi gerekiyor.
Uzun vadeli bakım sigortası için yeni çalışma
Yaşlı bakımına ilişkin planlar yalnızca iş gücünün artırılmasıyla sınırlı değil. Türkiye’de uzun vadeli bakım sigortasının uygulanabilirliğinin değerlendirilmesi için de bir yeşil kitap çalışması hazırlanması planlanıyor.
Bu çalışma kapsamında uzun vadeli bakım sigortasının farklı yönlerinin ele alınması amaçlanıyor. Projenin ilgililik aşamasını geçtiği, sonraki süreçte olgunluk değerlendirmesinin sonuçlarının beklendiği bildiriliyor.
Bu aşama, uzun vadeli bakım sigortasının uygulamaya girdiği anlamına gelmiyor. Sistemin nasıl işleyeceği, kimleri kapsayacağı ve olası finansman modelinin nasıl şekilleneceği değerlendirme sürecinin ardından netleşebilecek.
Ev işçilerine sosyal güvence projesi ne zaman başlayacak?
SGK’nın planları arasında ev işçilerinin kayıtlı istihdama geçişini kolaylaştıracak yeni bir çalışma da bulunuyor. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) iş birliğiyle yürütülmesi planlanan “Ev İşçileri İçin Sosyal Güvenliğin Gerçekleşmesi Projesi” ile ev işçilerinin sosyal güvenceye erişiminin artırılması hedefleniyor.
Projenin 2027 yılında başlaması ve 36 ay boyunca devam etmesi öngörülüyor.
Çalışmada sosyal diyalog yaklaşımının temel alınması, ev işçilerinin kayıtlı çalışmasının önündeki engellerin azaltılması ve daha uygun çalışma koşullarının desteklenmesi amaçlanıyor.
Bununla birlikte projenin başlangıç tarihi, başvuru yöntemi ve ev işçilerinin yararlanabileceği uygulamaların ayrıntıları henüz netleşmiş değil.
İşverenlere 6 aya kadar sigorta primi desteği
Kayıtlı istihdamı artırmak amacıyla işverenlere yönelik sigorta primi teşvikleri de planlanıyor.
Kayıtlı İstihdama Geçiş Programı (KİGEP WE) kapsamında, sosyal güvenlik ve iş mevzuatındaki yükümlülüklerini yerine getiren işverenlerin teşviklerden yararlanması öngörülüyor. Programın, Türk vatandaşlarının ve yeni istihdam edilecek geçici koruma altındaki Suriyelilerin kayıtlı çalışmasını desteklemesi hedefleniyor.
Açıklanan plana göre şartları karşılayan işverenlere, uygun sigortalılar için 6 aya kadar sigorta primi teşviki verilmesi öngörülüyor.
Burada söz konusu olan, çalışanlara doğrudan ödenecek bir maaş veya nakit yardım değil; koşulları sağlayan işverenlere yönelik prim desteği. İşverenlerin hangi şartlarla başvurabileceği ve teşvikten hangi tutarlarda yararlanabileceği, programın uygulama esaslarıyla belirlenmesi gereken konular arasında yer alıyor.
Gençler ve işverenler için destek nasıl işleyecek?
Young-Up projesi ile KİGEP WE gibi çalışmaların hedefleri birbirinden farklı. Young-Up, gençlerin istihdamını desteklemeye ve işverenlerin genç çalışanları işe almasını teşvik etmeye odaklanıyor. KİGEP WE ise belirlenen koşulları sağlayan işverenlere sigorta primi desteği verilmesini öngörüyor.
Bu programların her biri için ayrı başvuru koşulları ve uygulama süreçleri bulunabilir. Bir projeye uygun olmak, diğer desteklerden de otomatik olarak yararlanılacağı anlamına gelmiyor.
Başvuru yapmayı düşünen gençlerin ve işverenlerin proje duyurularını, uygunluk kriterlerini ve başvuru takvimini ayrı ayrı incelemesi gerekiyor.
Göçmenlerin kayıtlı istihdamı için 50 milyon avroluk proje
Türkiye’de bulunan göçmenlerin, sığınmacıların ve ev sahibi toplulukların kayıtlı istihdama katılımını artırmaya yönelik bir başka çalışma da Employability projesi.
Uluslararası Göç Örgütü (IOM) aracılığıyla yürütülmesi planlanan projenin, Türkiye’deki Mülteciler için Avrupa Birliği Mali Yardım Aracı (FRIT) kapsamında hazırlandığı ve toplam bütçesinin 50 milyon avro olduğu bildiriliyor.
Projenin hedefleri arasında iş bulmayı kolaylaştıran destek ve koruma hizmetlerine erişimin güçlendirilmesi, istihdam edilebilirliğin artırılması ve çalışma hayatında sosyal uyumun desteklenmesi bulunuyor.
Açıklanan plan kapsamında 5 bin 340 sigortalı için 12 ay boyunca teşvik ödemesi yapılması öngörülüyor. Proje aynı zamanda kamu kurumları ve sivil toplum kuruluşlarının istihdam hizmetlerini daha verimli sunmasını amaçlıyor.
Bu destek, herkese açık ve koşulsuz bir ödeme olarak değerlendirilmemeli. Yararlanıcıların kapsamı ve başvuru şartları, projenin uygulama esaslarına göre belirlenecek.
Kayıt dışı çalışmaya karşı denetimler artacak
SGK, yeni istihdam projelerinin yanı sıra kayıt dışı çalışmayla mücadeleyi de sürdürmeyi planlıyor. Risk odaklı denetimler, veri analizleri, rehberlik ve bilinçlendirme çalışmaları bu sürecin temel araçları arasında yer alıyor.
Özellikle kayıt dışı istihdamın yaygın olduğu sektörlerde daha kapsamlı taramalar yapılması, yabancı uyruklu çalışanların yoğun bulunduğu iş yerlerinin de denetimlerde öncelikli alanlar arasında değerlendirilmesi hedefleniyor.
Kayıt dışı çalışmanın azaltılmasıyla çalışanların sosyal güvenceye erişiminin artırılması, SGK gelirlerinin güçlendirilmesi ve sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğinin desteklenmesi amaçlanıyor.
İş yerlerine kreş zorunluluğu geliyor mu?
Çalışan annelerin iş hayatına katılımını artırmak amacıyla iş yerlerindeki çocuk bakım olanaklarına ilişkin yeni bir düzenleme hazırlanıyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının ortak çalışmasında, yıl sonuna kadar yönetmelik çıkarılması planlanıyor.
Açıklanan taslağa göre 150 ve daha fazla kadın çalışanı bulunan iş yerlerinin, 0-6 yaş grubundaki çocuklar için kreş, gündüz bakımevi veya okul öncesi eğitim kurumu açabilmesi ya da mevcut kurumlarla anlaşma yapabilmesi öngörülüyor. İşverenlerin bu konudaki düzenlemeleri tamamlaması için 31 Aralık 2027 tarihine kadar süre verilmesi planlanıyor.
Bu nedenle düzenlemenin yürürlüğe girdiğini ve bütün iş yerlerinde uygulamanın başladığını söylemek için resmî yönetmeliğin yayımlanması gerekiyor. Kesin yükümlülükler, istisnalar ve uygulama takvimi yönetmelikle netleşecek.
Gebe çalışanların çalışma koşulları değişecek mi?
Hazırlanan düzenleme kapsamında gebe çalışanların sağlık ve güvenliğini korumaya yönelik hükümler de bulunuyor.
Planlanan düzenlemeye göre gebe çalışanların ani darbe, sarsıntı ve uzun süreli titreşime maruz kalabilecekleri işlerde çalıştırılmaması; 80 desibeli aşan gürültünün bulunduğu işlerde görev almalarının önlenmesi öngörülüyor.
Amaç, çalışanların sağlık ve güvenliğini korumak ve iş yerlerinde daha güvenli çalışma koşulları oluşturmak. Söz konusu hükümlerin kapsamı ve yürürlük tarihi ise ilgili düzenlemenin kesinleşmesiyle belli olacak.
SGK’nın 2027 projeleri için başvurular başladı mı?
Açıklanan projelerin tamamı için ortak bir başvuru takvimi bulunmuyor. Young-Up projesinde Avrupa Komisyonu onayının ardından sözleşme sürecinin beklendiği ve uygulamanın 2026 sonlarına doğru başlamasının öngörüldüğü bildiriliyor. Ev işçilerine yönelik projenin 2027’de başlaması planlanırken, bazı diğer çalışmalar değerlendirme veya mevzuat hazırlığı aşamasında bulunuyor.
Bu nedenle tüm projeler için başvuruların açıldığını söylemek mümkün değil. Başvuru şartları, destek miktarları, yararlanıcı kriterleri ve tarihler ilgili kurumların resmî duyurularıyla netleşecek.
SGK 2027 istihdam planı kimleri ilgilendiriyor?
SGK’nın planladığı projeler özellikle gençlerin iş hayatına geçişi, kadınların yeniden istihdama katılması, yaşlı bakım alanında nitelikli çalışan ihtiyacının karşılanması ve ev işçilerinin sosyal güvenceye erişimi açısından önem taşıyor. İşverenlere yönelik prim teşvikleri ise belirli koşulları karşılayan işletmelerin kayıtlı çalışan istihdam etmesini desteklemeyi amaçlıyor.
Ancak her proje farklı bir hedef kitleye hitap ediyor. Desteklerden yararlanmak isteyenlerin ilgili programın resmî şartlarını incelemesi, başvuru duyurusu yapılmadan ödeme veya işe yerleştirme beklentisi oluşturmaması gerekiyor.
2027 yılına yönelik planların uygulamaya geçmesiyle birlikte genç istihdamı, kadınların çalışma hayatına katılımı ve kayıtlı istihdamın artırılması alanlarında yeni adımların atılması bekleniyor.
Yorumlar
Tüm yorumları gör